Hayat çoğu zaman başkalarının beklentilerini yerine getirmeye çalışırken geçer gider. Ailemizden, eğitim sisteminden, sosyal çevremizden ve kültürel kodlarımızdan aldığımız mesajlarla yapılandırılmış bir kimliğe sahibizdir. Bu kimlik çoğunlukla bizim olmayan arzularla, bizim seçmediğimiz yollarla yaratılır. Ne yazık ki çoğumuz bu sonradan edinilmiş yapının içinde sıkışıp kaldığımızı fark etmeden hayatlarımızı sürdürürüz. Ta ki bir gün içimizde bir sıkıntı kendini gösterene kadar. Bir huzursuzluk… bir eksiklik hissi. Adını koyamadığımız ama görmezden de gelemediğimiz bir sıkıntı sarar ruhumuzu
Yaş sınırlaması olmadan herkesin bir gün içinden yükselen bu sesi duyması kaçınılmazdır. Ya onun bedenimize, duygularımıza, kararlarımıza nasıl yansıdığını anlamaya yönelik bir yolculuğu seçeriz ya da bedbaht bir hayata deneyimlemeye devam ederiz. Çünkü değişim bir dönüm noktasıyla gerçekleşmez, farkındalıkla başlar. Ve bu farkındalığın kapısı çoğu zaman zihinden değil, bedenden açılır.
Toplumun Kalıpları Arasında Sıkışan Benlik
İnsan doğduğu andan itibaren ona dayatılan tanım ve etiketler altında kalır. “Uslu çocuk”, “başarılı öğrenci”, “sorumluluk sahibi yetişkin” gibi kalıplardan etkilenir, bu kalıplara uymadığında sevilmeyeceği korkusunu hisseder. Birey olmaya çalışırken aslında toplumun idealize ettiği ‘olması gereken’ kişiye dönüşmesi gerektiğini düşünür, bilinçle veya bilinçsizce.
Zamanla bu dışsal kimlikler içselleşir. Ne istediğimizi değil ne istenildiğini anlamaya ve buna göre hayatımıza yön vermeye çalışırız. Bu da öz-benliğimizle bağımızı zayıflatır. Aslında kendimizi tam olarak anlamadan seçimler yaparız; meslek seçeriz, evleniriz, aile kurarız. Yıllar geçer ve bir sabah neden mutsuz olduğumuzu anlayamadığımız bir sabaha gözlerimizi açarız.
İşte bu an gerçeği aramaya yönelik bir andır. Çünkü benliğimizdeki mutsuzluk yıllarca bastırılmış duygularımızın çığlığıdır.
Hayal Kırıklıkları: Olmayanın Değil, Olanın İzleri
Hayal kırıklıkları çoğu zaman gerçekleşmeyen düşlerden doğar diye düşünürüz. Oysa bizi en çok yaralayan şey gerçekleşen ama ruhumuzda karşılığı olmayan anlardır. Hayal ettiğimiz gibi olmayan evlilikler, tat vermeyen başarılar, içimizi sıkıştıran sosyal roller…
İş, eş, çocuk, ev, çevre… Her şey “yolunda” gibi görünse de içimizdeki boşluk dış dünyaya sempatimizi kaybetmemize sebep olur. Sadece bir şeyler eksik değildir; bir şeyler fazladır da… Fazla sorumluluk, fazla beklenti, fazla rol… Ve tüm bu fazlalığın altında ezilen gerçek benliğimiz yardım istemektedir.
Neden Beden Konuşur?
Zihin kelimelerle konuşur, beden ise duygularla. Bilinç dışına ittiğimiz duygular bedenimizde saklanır. Zihinsel olarak görmekten kaçındığımız ne varsa, bedenimiz bir gün onu bize göstermek için kayıt tutar.
- Sırt ağrıları: Taşımaktan yorgun olduğumuz yüklerin simgesidir.
- Migrenler: Bastırılmış öfkenin yankısı olabilir.
- Boğazda düğüm: Söylenememiş sözlerin yarattığı sıkışıklıktır.
- Mide rahatsızlıkları: Sindiremediğimiz olayların yansımasıdır.
Bedenimizdeki her gerginlik bir mesaj taşır. Hissedilmek isteyen bir duygu, giderilmek isteyen bir ihtiyaç vardır. Modern hayatın bize unutturduğu şey bedenin hafızasının zihinden daha güçlü olduğudur. Çünkü beden asla yalan söylemez. Alice Miller’ın ünlü ve çok değerli kitabında anlattığı gibi. Beden bütün yaşantımızı saklar ve bize günü geldiğinde gösterir.
Beden farkındalığı yalnızca fiziksel izleri değil; bedendeki duygusal etkileri de tanımaktır. Kalbin hızlandığını, midenin bulandığını, boğazının düğümlendiğini fark etmek; o an ne hissettiğini açıkça anlayabilmektir. Çünkü beden bizimle her an temas kurar. Ama biz çoğu zaman onu duymamayı seçeriz.
Beden farkındalığı:
- İçsel sınırlarımızı tanımamıza,
- Ne zaman “evet” ya da “hayır” dememiz gerektiğini öğrenmemize,
- Gerçekten ne istediğimizi anlamamıza,
- Bastırılmış duyguların görünür olmasına olanak sağlar.
Ve bu farkındalık olmadan gelişim ancak zihinsel bir arayış olarak kalır. Hiçbir zaman sonuca ulaşamayız.
Yeni Bir Yaşama Giden Yol: Duyumsamak
Dönüşüm büyük kararlara ihtiyaç duymaz; küçük farkındalıklar da bizi büyük değişimlere taşıyacak araçlardır. Sabahları neden yorgun kalktığını sorgulamak, belirli bir ortamda neden daraldığını idrak etmek, bazı insanlarla buluştuğunda neden mutsuz hissettiğini fark etmek… Bunlar bedenin küçük ama güçlü işaretleridir.
Yeni bir yaşam kararı bu işaretleri ciddiye alıp anlamlandırdığımızda ve ona göre adım attığımızda mümkündür. Çoğu zaman bu süreç büyük değişimlere yol açar Bir iş bırakılır, bir ilişki sonlandırılır, bir şehir terk edilir… bu kadar büyük değişiklikler yaşanmasa da içsel bir yeniden hizalanma ile kişi daha tatminkâr bir hayata yelken açar.
Ve bu hizalanma sadece içeriyi değil, dışarıyı da dönüştürür.
İçsel farkındalık arttıkça hayatın o güne kadar planlanarak yürütülmüş haline izin veren otomatik pilot devreden çıkar. Bu da direnci doğurur. Kişinin değişiklikle nasıl başa çıkacağını bilememesinin yarattığı bir dirençtir bu. Direnç dış etkenlerden bağımsız olarak içseldir de. Suçluluk, korku, endişe ve belirsizlik hissi bireyi eski, bilindik yaşamında tutmaya çalışır.
Ama bu duygular dönüşümün kapısındaki bekçilerdir. Onların üzerine gitmeden gelişim mümkün değildir. Dirençle mücadele farkındalığın pekişmesidir.
Kendine Giden Yol: Temas Etmek
Kendinle temas etmek, “Ne hissediyorum?” sorusuna ciddiyetle cevap aramaktır. Her gün biraz daha kendinle tanışmak içindeki sessiz çocuğu duymak kişinin aradığı cevapları bulmasına yardım edecektir. Onun neye ihtiyacı olduğunu sorduğunda ona değişim için alan açarsın.
Bu yolculukta en büyük destekçi yine kendin olabilirsin. Ama yalnız yürümen gerekmez. Güvendiğin bir danışman, bir terapist ya da bir destek grubuyla daha güvenle yol alabilirsin. Her yeni bulduğun cevabın peşinden gelecek yeni soruya hazırsın demektir. Önemli olan kendi bedeninin ve duygularının ritmini tanımaya istekli ve hazır olmandır.
Hayat kendi iç sesimizi duyduğumuzda yeniden yapılanır. Ve o ses en çok bedende yankılanır.
Yeni bir yaşam dışarıda değil; içeride başlar. Kendine yaklaş, bedenini duy, duygularına dokun. Çünkü o yıllarca sesini duymadığın senin bilgendir. Kim olduğunu sana anlatabilecek en büyük hazinedir.
Ve bazen en iyi terapi kendini sessizce dinleyip bedeninin dediklerine kulak vermektir.