Zaman yönetimi iş dünyasında neredeyse her eğitim kataloğunda karşılaştığımız klasik başlıklardan biri. Ancak bu kavrama çoğu zaman yanlış bir aanlam yüklüyoruz. Çünkü aslında ne zamanı hızlandırabiliyoruz ne de yavaşlatabiliyoruz. Hepimiz için eşit şekilde akan bu sınırlı kaynağın yönetimi dışsal araçlardan çok, içsel tutumlarımızla ilgilidir.
Yıllardır kurumsal dünyada eğitimler tasarlayan ve kolaylaştıran biri olarak, sayısız kez aynı başlıkla karşılaştım: Zaman Yönetimi Eğitimi. Neredeyse her şirketin eğitim kataloğunda yer alan bu konu, ilk bakışta oldukça makul görünüyor. Ne de olsa hepimizin aynı dertten muzdarip olduğuna inanılıyor: Yetişmeyen işler, kaybolan saatler, dolu takvimler… ve bolca bahaneler.
Ancak ben bu başlığa hep mesafeli durdum. Hatta zaman zaman eğlenceli bir şekilde itiraz bile ettim: “Zaman yönetilemez!”
Zaman Sabittir, Yönetilemez; bunu söylediğimde itirazlar yükselir, ama olur mu hocam, ona yetişemiyorum, şunu yapamıyorum şeklinde uzayıp giden açıklamalar. Bana da oldukça tanıdık elbet bunlar, bir dönem ben de bu şekilde düşünüyor ve “ama”lar sıralıyordum. Taa ki…
Bir gün 24 saattir. Bir saat 60 dakika… Dünyanın dönüş hızını ne yavaşlatabiliriz ne hızlandırabiliriz. Ne dünün süresini uzatabiliriz ne yarını daha erken getirebiliriz. Takvimler, saatler, dakikalar… Hepsi evrensel ölçülerle tanımlanmıştır ve bizim kontrolümüzün dışındadır.
O halde kontrolümüzde olmayan bir kavramı yönetmek için çaba göstermek niye?
Neden sürekli “zamanı yönetmek”ten bahsediyoruz?
Aslında bunun altında hep suçluyu, hatalıyı dışarıda arama zihniyeti yatıyor. Küçüklüğümüzde ayağımızı sehpaya çarpıp ağladığımızda anne ya da babamız, sehpayı döver gibi yaptığı için “suçlu sehpa” olmuştur hep. Bunun genellenmesi ise hatayı, kusuru, eksiği dışarıda aramak gibi bir kalıp oluşturmuştur.
Asıl yönetilmesi gereken zamanı kullanan “biziz”. Ve çoğu zaman bu gerçeği kabul etmek yerine dışsal bir kavrama yüklemeyi tercih ediyoruz: “Zaman yoktu, yetişemedim.”
Bugün birçok insan zamanı verimli kullanmak adına türlü teknikler öğrenmeye çalışıyor: planlayıcılar, zaman bloklama yöntemleri, dijital hatırlatıcılar… Ancak asıl ihtiyaç duyulan şey, bu tekniklerin ötesinde bir farkındalık: Ne için yaşıyorum? Neye “evet” diyorum, neye “hayır” diyemiyorum? Zaman yönetimi diye adlandırılan şey, aslında değer yönetimidir. Günün sonunda neyi seçtiğimiz, neyi ertelediğimiz ya da neye enerji verdiğimiz, zamanla olan ilişkimizi belirler.
Aslında mesele şu: Hepimizin eşit miktarda zamanı var. 24 saat. 1440 dakika. Kimimiz bu süreyi verimli kullanıyor, kimimizse farkında olmadan tüketiyor.
Kimi 8 saat uyur, kimi 6 saat. Kimi sabah işe gitmeden meditasyon yapar, kimi ise sosyal medyada gezinir. Bazısı günde bir kitap bitirirken, diğeri “Hiç vaktim olmuyor” der.
O yüzden esas mesele, “zamanı nasıl yöneteceğimiz değil”, “kendimizi nasıl yönettiğimizdir.”
Eyvah, tehlike çanları çalmaya başladı, oklar bizim üzerimize dönüyor…
Çoğu zaman kendimizle uğraşmaktan kaçınır ve bazı gerekçeler üreterek sıyrılmaya çalışırız ancak bu konuda gerçekten kaçma şansımız yok…
Zamanla baş edemediğimizi düşündüğümüz anların çoğu aslında duygularımızla baş edemediğimiz anlardır. Ertelemeler, dağınık dikkat, sürekli meşguliyet hali… Tüm bunların altında çoğu zaman net karar verememek, hayır diyememek, yorgunluk veya tükenmişlik gibi duygusal süreçler yatar. Bu nedenle zaman yönetimini konuşurken, mutlaka öz şefkat, duygusal farkındalık ve zihinsel esenlik gibi kavramları da masaya yatırmalıyız. Aksi halde sadece yapılacaklar listesiyle değil, kendimizle de savaşır hale geliriz.
Kendini Yönetmek: Farkındalık ve Sorumluluk Meselesi
Kendini yönetmek; öncelikleri belirleyebilmek, seçimlerinin farkında olmak ve bu seçimlerin sorumluluğunu üstlenmektir. Bu da ancak “farkındalık” ve “bilinçli tercihler” ile mümkündür.
Toplum olarak zaman zaman suçlu aramaya eğilimliyiz: Teknoloji, iş yükü, aile, trafik… Ancak durup dürüstçe düşündüğümüzde, zamanın kontrolünün aslında bizde olduğunu fark ederiz.
Zaman, bir aynadır. Ona nasıl baktığımız, nasıl davrandığımız aslında “kendimize” nasıl davrandığımızı gösterir. Bugün olanlar dünle ilgili yaptıklarımız ya da yapmadıklarımızla ilgili olduğundan, yarın olmasını istediklerimiz için bugün ne yaptığımıza bakmak tam da bahsettiğimiz farkındalıktır.
Peki Kimler Gerçekten Kendini Yönetebilir?
Bu noktada bir meslek grubuna özel bir parantez açmak isterim: Koçlar
Koçlar randevulara geç kalmaz, verdikleri sözleri unutmaz, yapılacak işleri listeleyip yerine getirirler. Çünkü bilirler ki asıl mesele zamanı yönetmek değil, “kendilerini yönetmektir.” Koçluk mesleği için eğitimler alınırken önce kendimizle çalışır, kendimizle tanışırız, kendimize dair edindiğimiz bilgiler ve farkındalıklar ile de hayatımızı yeniden inşa ederiz. Bu nedenle “koçlar” bu konunun içinden geçmiş ve kendilerini güncellemişlerdir.
Koçluk mesleği, sadece insanlara destek olmakla ilgili değildir. Aynı zamanda kişinin kendi hayatına, kendi sınırlarına, kendi zamanına ve enerjisine dair bilinçli bir duruş sergilemesidir. Bu nedenle ben, herkesin bir koç olmasa bile temel koçluk becerilerini öğrenmesini şiddetle öneriyorum.
Koçluk eğitimi almak sadece mesleki bir gelişim değil, aynı zamanda kişisel bir dönüşüm sürecidir. Sadece koçluk yapmak için değil; daha iyi bir yönetici, daha etkin bir çalışan, daha farkında ve mutlu bir birey olmak için de gereklidir.
Zamanı daha iyi kullanmak, aslında “kendine daha iyi bakmak”, “daha net kararlar almak” ve “daha az savrulmak” anlamına gelir. Koçluk metodolojisi bunları doğal olarak sağladığından çok kıymetli.
Koçluk Haftası Yaklaşırken…
Koçluk haftasına yaklaşırken, bu mesleğe gönül vermiş tüm koç meslektaşlarımı kutluyorum. Her biriniz, insanların kendilerine dönmesine, sorumluluk almasına ve farkındalık geliştirmesine destek oluyorsunuz. Zamanı değil kendini yönetmenin gücünü bilen ve bu konuda ilham olabilen kişiler olarak mesleğimizle gurur duyuyor ve herkesin koçlukla yolunun kesişmesini diliyoruz.
Unutmayın:
🕒 Zaman sabittir.
🧭 Ama yöneten sizsiniz.